De korte versie
Open source betekent dat de broncode van een programma vrij beschikbaar is. Iedereen mag de software gebruiken, bekijken, aanpassen en verbeteren. Je betaalt niet voor de software zelf. Wat je eventueel betaalt, is voor de installatie, het beheer en de ondersteuning.
Vergelijk het met een recept. Bij gewone software koop je een kant-en-klare maaltijd: je weet niet precies wat erin zit, je kan het niet aanpassen, en je bent afhankelijk van de leverancier. Bij open source krijg je het recept erbij. Je kan het zelf bereiden, aanpassen aan je smaak, of iemand anders vragen het voor je te maken.
Waarom is het gratis?
Open source software wordt vaak gebouwd door grote communities van ontwikkelaars wereldwijd. Sommigen werken er vrijwillig aan, anderen worden betaald door bedrijven die de software zelf gebruiken en willen dat ze beter wordt. Het verdienmodel zit niet in de software zelf, maar in diensten eromheen: installatie, ondersteuning, aanpassingen op maat.
Dat klinkt misschien vreemd, maar het is precies hoe het internet zelf werkt. De technologie achter websites, e-mail en het hele web is open source. Altijd al geweest.
Is het betrouwbaar?
Ja. En vaak betrouwbaarder dan gesloten software. Omdat de broncode openbaar is, kunnen duizenden mensen meekijken. Fouten worden sneller gevonden en opgelost. Beveiligingsproblemen worden transparant afgehandeld in plaats van stilgehouden.
Veel van de software die je dagelijks gebruikt, draait op open source zonder dat je het weet:
- Android (je telefoon) is gebaseerd op open source
- Chrome en Firefox (je browser) zijn gebaseerd op open source
- WordPress draait op meer dan 40% van alle websites ter wereld
- Linux draait op bijna alle servers ter wereld, inclusief die van Google, Amazon en Netflix
- VLC (die mediaspeler die alles afspeelt) is open source
- Signal (de berichtenapp) is open source
- LibreOffice is het gratis alternatief voor Microsoft Office
Dit zijn geen niche-projecten. Dit is software die door miljarden mensen wordt gebruikt, elke dag.
Wie gebruikt open source in bedrijven?
Vrijwel elk groot technologiebedrijf ter wereld bouwt op open source. Google, Microsoft, Meta, Amazon: ze gebruiken het niet alleen, ze dragen er actief aan bij. Microsoft, ooit de grootste tegenstander van open source, is vandaag een van de grootste bijdragers.
Maar het zijn niet alleen techbedrijven. Banken, ziekenhuizen, overheden en KMO's overal ter wereld gebruiken open source software voor hun dagelijkse werking. De Europese Commissie moedigt het actief aan voor overheidsdiensten.
Wat betekent dat voor jouw bedrijf?
In de praktijk betekent het drie dingen:
- Geen licentiekosten per gebruiker. De software is gratis. Je betaalt alleen voor de installatie en het beheer. Groeit je team van 10 naar 30 mensen? Geen extra kost voor de software.
- Geen afhankelijkheid van één leverancier. Als je niet tevreden bent, kan je overstappen zonder je data te verliezen. De software is van iedereen, niet van één bedrijf dat morgen de prijs verhoogt.
- Volledige controle over je data. De software draait op jouw server, niet in de cloud van een Amerikaans bedrijf. Jij bepaalt waar je data staat en wie er toegang toe heeft.
Welke open source software bestaat er voor bedrijven?
Voor bijna elk type software dat je vandaag per maand betaalt, bestaat een goed open source alternatief. Hier zijn een paar voorbeelden:
- In plaats van Zendesk (klantenservice): Zammad
- In plaats van Slack (teamcommunicatie): Mattermost of Rocket.Chat
- In plaats van Power BI (rapporten en dashboards): Metabase
- In plaats van HubSpot (klantenbeheer): Twenty CRM
- In plaats van Google Drive (bestanden delen): Nextcloud
- In plaats van Notion (kennisbank): Outline of BookStack
- In plaats van Zapier (automatisatie): n8n
- In plaats van BambooHR (personeelsbeheer): OrangeHRM
- In plaats van Jira (projectbeheer): Plane of OpenProject
- In plaats van Mailchimp (nieuwsbrieven): Listmonk
En dit is maar een greep. Er bestaan duizenden open source projecten voor bedrijven, van boekhouding tot voorraadbeheer.
Wat is het verschil met gewone software?
Bij gewone software betaal je elke maand per gebruiker. De software draait op de servers van het bedrijf dat ze maakt. Jij huurt eigenlijk toegang. Als je stopt met betalen, verlies je toegang. Als het bedrijf de prijs verhoogt, kan je weinig doen. Als het bedrijf stopt, ben je je data misschien kwijt.
Bij open source draait de software op jouw eigen server. De software is gratis en blijft beschikbaar, ongeacht wat er met het bedrijf erachter gebeurt. Je data is altijd van jou. En als je wilt overstappen naar iets anders, kan dat zonder dat iemand je tegenhoudt.
Is open source iets voor mijn bedrijf?
Als je je herkent in een van deze situaties, waarschijnlijk wel:
- Je betaalt elke maand meer aan software dan je lief is
- Je voelt je afhankelijk van een leverancier die steeds duurder wordt
- Je wil weten waar je data staat en wie er toegang toe heeft
- Je team groeit en de softwarekosten groeien mee
- Je wil dat je systemen met elkaar praten zonder extra plugins of abonnementen
Het maakt niet uit of je een team van 5 of 50 hebt. Open source schaalt mee zonder dat de kosten meegroeien.
Wil je weten welke open source software bij jouw bedrijf past? Neem contact op en we bekijken samen welke tools je vandaag gebruikt en wat er slimmer kan.
Bronnen
De feiten op deze pagina komen uit publiek beschikbare rapporten en onderzoeken:
- WordPress marktaandeel (43%+ van alle websites): W3Techs Web Technology Surveys, bijgewerkt maandelijks. w3techs.com
- Linux op servers (96%+ van de top 1 miljoen servers): W3Techs Operating System Usage Statistics. w3techs.com
- Android marktaandeel (72%+ wereldwijd): StatCounter Global Stats, mobiele besturingssystemen. statcounter.com
- 90%+ van bedrijven gebruikt open source: Synopsys Open Source Security and Risk Analysis (OSSRA) Report 2024. synopsys.com
- Europese Commissie en open source: EU Open Source Strategy 2020-2023, verlengd in 2023. commission.europa.eu
- Microsoft als grootste open source bijdrager: GitHub Octoverse rapporten. github.blog